İlişki terapisi, en genel anlamıyla, en az iki insan arasındaki ilişkiyi, taraflar açısından daha doyum verici hale getirmek için gerçekleştirilen bir psikoterapi yöntemi olarak düşünülebilir.

İlişki terapisi, doyum verici ilişkiler kurabilmek ya da sahip olduğumuz ilişkileri daha doyum verici hale getirebilmek için gerçekleştirilen bir psikoterapi süreci olarak da tanımlanabilir. İlişki terapisinin merkezinde, adından da anlaşılacağı üzere iki kavram var: ilişki ve psikoterapi.

İlişki (relationship), Türk Dil Kurumu’nun, Güncel Türkçe Sözlüğünde, “iki şey arasında karşılıklı ilgi, bağ, münasebet, temas” anlamları ile karşılık buluyor.

Ve insan, ilişki ile doğan, ve ilişki içine doğan bir varlıktır. Yani hayata gelebilmesi ve hayatta kalabilmesi ancak ile ilişki ile mümkündür insanın. Böyle baktığımızda insan ilişkileri, insan için en temel yaşantı düzlemlerinden biridir diyebiliriz. Dolayısıyla insan ilişkisi bizim için vazgeçilmez bir yaşantıdır. Hal böyle olunca, sahip olduğumuz ilişki (annemizle, babamızla, kardeşimizle, arkadaşımızla, eşimizle, patronumuzla vb. olan ilişkilerimiz) şekilleri, hissetme şeklimize direk etki eden unsur haline dönüşmektedir.

İlişki terapisi, pek çok farklı ilişki türü için kullanılabilecek bir psikoterapi yaklaşımıdır. Sözgelimi, flört ilişkisi, evlilik ilişkisi, aile ilişkisi, arkadaşlık ilişkisi, ebeveyn-çocuk ilişkisi, patron-işçi ilişkisi, gelin-kaynana ilişkisi bu ilişki türlerine örnek olarak verilebilir.

İlişki terapisi hangi durumlarda daha etkili olur?

İlişki terapisinin etkili olması için, öncelikle ilişkinin taraflarının yaşadıkları soruna psikolojik bir çözüm arayışı içinde olmaları gerekmektedir. Tüm psikoterapi yöntemlerinde olduğu gibi, ilişki terapisinde de gönüllük esastır. Bazen (hatta çoğunlukla) taraflardan biri, sorunların çözümü için psikoterapi müdahalesini diğer taraf(lar)a göre daha çok ya da daha az isteyebilir. Elbette ilişkinin taraflarının, psikoterapi desteği için aynı düzeyde gönüllü olması gerekmez. Ancak, taraflardan birisinin gönülsüz olması durumunda ilişki terapisi yeterinde fayda sunamaz.

Bir diğer önemli nokta, tarafların bir çözüm yöntemi olarak ilişki terapisine güvenmesi gerekir. Bazen insanlar sorunlarının çözümü için yardıma ihtiyaç hissederler; ama psikoterapi yöntemlerinin işe yararlılığından emin olamazlar. Bu durumda ilişki terapisti, yaptığı işi, danışanın zihnindeki soruları cevaplayacak şekilde izah etmelidir.

İlişki terapisi bir süreçtir. Bu süreç içinde kişiler, kendilerine, duygu, düşünce ve eylemlerine, yaşadıkları sorunların oluşumu ve devamına olan etkilerine ve çözüme olan katkılarına dönük bir farkındalık sağlar. Bu ise çok kolay değildir. Çaba, sabır ve zorluklara tahammülü gerektirir.

İlişki terapisinde taraflardan biri de psikoterapist ya da ilişki terapistidir. Sağlıklı bir süreç için terapistin yetkinliği de son derece önemlidir.

Özetle, bir yöntem olarak psikoterapiye güvenen, sorunların çözümü için gönüllü olan ve sorumluluk alan danışanların, ve donanımlı bir ilişki terapistinin olduğu ilişki terapisi süreci son derece etkili olmaktadır.

İlişki terapisi hangi ilişkileri kapsar?

Bana göre ilişki terapisinin etki alanı tüm insan ilişkilerini kapsayacak şekilde geniş tutulmalıdır. Yani biz, sahip olduğumuz herhangi bir ilişkiyi daha doyum verici hale getirebilmek için psikoterapiden istifade edebiliriz. Bununla birlikte ilişki terapisi esas vurgusunu, yakın ilişkiler, duygusal ilişkiler ve kadın erkek ilişkileri üzerine yapar. İlişkinin yapısına göre ilişki terapisi farklı isimler alabilir.

Mesela, herhangi bir yakınımızla yaşadığımız ilişkiyi daha doyum verici hale getirmek için gerçekleştireceğimiz terapiye kişilerarası ilişki terapisi diyebiliriz. Evli olmayan çiftlerin yaşadıkları sorunların çözümü için gerçekleştirilen ilişki terapisine çift terapisi denebilir. Evli çiftlerin ilişki sorunları için gerçekleştirilen ilişki terapisine evlilik terapisi, aile (anne-baba ve çocuklar) üyeleri arasındaki sorunların giderilmesi için gerçekleştirilen ilişki terapisine aile terapisi denebilir. Özetle, ilişki terapisi insan hayatındaki tüm ilişkileri konu edinebilir.

İlişki terapisi için bazı temel kabuller

İlişki terapisinin merkezine oturttuğumuz bazı temel kabulleri şöyle sıralayabiliriz:

  • İnsan ilişkisi çok temel bir ihtiyaçtır: Hem hayata tutunabilmek hem de hayatı doyum verici bir şekilde yaşayabilmek için, doyum verici, anlamlı insan ilişkilerine ihtiyacımız vardır. İnsan ilişkilerinin önemine olan vurguyu “Önce ilişki vardı.” sözüyle Martin BUBER çok latif bir şekilde ifade etmektedir. İnsani ilişki kurmak aslında bir tercih değil insani bir mecburiyettir; yemek yemek, uyumak gibi.
  • İlişkiler psikolojik yaşantımıza etki eder: Kötü ilişki ağı içerisinde iyi hissedebilmek, başka bir sorunun (mesela narsisizm) göstergesi olabilir. Dolayısıyla, iyi ilişkinin ve kötü ilişkinin bize etki ettiği reddedilemez bir gerçek olarak önümüzde durmaktadır.
  • İlişkiler geliştirilebilir: İlk etapta, içinde doğduğumuz ilişki yapıları, şu anda sağlıklı ilişkiler geliştirmemizin önünde ciddi bir engel teşkil etse de, psikoterapi deneyimleri, ilişki kurma biçimlerimizi değiştirebileceğimizi bize gösteriyor.
  • İlişkiler karşılıklı oluşturulur: İlişki terapisi için en önemli ilkelerden birisi budur. Psikoterapi desteği almaya gelen kişilerin çok çok büyük bir kısmı, ilişkiler söz konusu olduğunda kendilerini edilgen bir pozisyonda algılama eğilimi göstermektedirler. Yani onlara kötü davranılmıştır, onlar aldatılmıştır, onlar terk edilmiştir, onlar yeterince sevilmemiştir vb. Tabii ki de hayatımızdaki insanlar her zaman bizim beklentimi ve ihtiyacımız doğrultusunda davranmıyorlar.
  • İlişki terapisi bir süreçtir: İlişkiler zamanla kurulan dolayısıyla, değişim için de zamana ihtiyaç duyan yapılardır. İlişki terapisi içinde, kendinizi, karşınızdakini ve ilişkinizi yeni bir gözle değerlendirmeyi öğrenirsiniz.
    Bazı ilişkiler bitirilmelidir: İlişki terapisinin temel amacı, daha iyi ilişkiler yaşamamıza yardımcı olmaktır. Ancak bazen, bize zarar veren ve değiştiremediğimiz bir ilişkiyi bitirmek de bizim için gerçekleştirmemiz gereken bir görev olabilir. Bu durumda da yeterince cesaretli olmalıyız.

www.terapievi.com’da İlişki Terapisi

www.terapievi.com olarak biz, ilişki terapisini üç kategoride ele alıyoruz:

  • Çift Terapisi: Çİft terapisi, evli olmayan ve duygusal (romantik) ilişki yaşayan çiftlerin, yaşadıkları sorunların çözümü ve ilişkilerinin daha doyum verici hale gelmesi için gerçekleştirilen ilişki terapisini ifade eder. Çİft terapisi ile ilgili ayrıntılı açıklamaya çift terapisi sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
  • Evlilik Terapisi: Evlilik terapisi, evli çiftlerin yaşadıkları sorunların çözümü ve ilişkilerinin daha doyum verici hale gelmesi için gerçekleştirilen ilişki terapisidir. İlişki terapisi ile ilgili ayrıntılı bilgiye evlilik terapisi sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
  • Aile Terapisi: Aile terapisi, aile üyelerinden birinin ya da daha fazlasının, yaşadığı sorunların çözümü ve aile ilişkilerinin daha doyum verici hale gelmesi için gerçekleştirilen bir psikoterapi yöntemidir. Aile terapisi ile ilgili ayrıntılı bilgiye aile terapisi sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Siz de ilişki terapisi ile ilgili, ön görüşme ve randevu için 0505 495 47 27 numaralı telefondan Psikoterapist Yusuf BAYALAN‘a ulaşabilirsiniz.